Nahanni McKay: In twee werelden lopen

Nahanni McKay is een beeldend kunstenaar wiens werk onze relatie met de natuur behandelt – met een bijzondere focus op de impact van toerisme op het landschap rondom haar woonplaats Banff – en haar Indigenous identiteit als lid van Otipemisiwak (Métis Nation of Alberta). Haar project ‘Halfbreed’ is een krachtige verkenning van deze identiteit en haar familiegeschiedenis, met als kern het gebruik van “Half Breed” in de geboorteakte van haar grootvader. Deze akte is geplaatst over foto’s genomen in zijn geboorteplaats, Regina Beach in Saskatchewan. Het project bespreekt de destructieve erfenis van kolonialisme en de manieren waarop identiteit kan worden gecreëerd of verworpen. Deze rood draad van kolonialisme kan worden herkend door het volledige werk van McKay; een onheilspellende aanwezigheid terwijl ze de commodificatie van natuur en de toe-eigening van Indigenous cultuur aankaart.   

Terwijl ik McKay’s werk aan het ontdekken was, met de natuur- en landschapsfotografie, verkenningen van identiteit en kritiek op toerisme, bleef ik steeds denken aan permanentie: hoe een landschap en zijn fauna, of een cultuur en de identiteit die het vormt, zo eeuwig kunnen lijken, maar ook zo makkelijk aangetast, beschadigd of volledig vernietigd kunnen worden door (neo-)kolonialisme. Same as it ever was

Ik vond ‘Halfbreed’ heel erg ontroerend en mooi, en ik wilde dieper ingaan op het proces achter dit werk. Als eerste was ik benieuwd naar de keuze om de geboorteakte in de beelden te verwerken. Hoe kwam je tot deze keuze? Heb je ook geëxperimenteerd met andere manieren om de akte en de foto’s te combineren?

Als fotograaf probeer ik altijd te experimenteren met nieuwe vormen van fotografie. Ik heb ooit een emmer water uit de Bow River naar mijn doka gedragen zodat ik kon zeggen dat het water onderdeel was van de foto. Ik experimenteerde met de geboorteakte door deze over mijn foto’s van Banff te plaatsen, maar dat voelde niet juist doordat er “Regina Beach” opstond. 

Waar zocht je naar bij het kiezen van de foto’s om in dit project te gebruiken? Waarom koos je deze specifieke beelden?

Ik wist dat ik de reis naar Regina Beach, Saskatchewan moest maken, waar mijn grootvader opgroeide. In de zomer van 2024 gingen mijn zussen en ik naar het Métis-festival in Batoche, Saskatchewan. Ik moest daar huilen, niet alleen uit emotie maar ook vanwege de hitte. Het voelde ook alsof ik een paniekaanval zou krijgen vanwege hoe plat het daar was, je kon eindeloos ver zien. 

Ik overtuigde mijn zussen om naar Regina Beach te gaan als side quest. Het was niet lastig om ze over te halen, aangezien ik zei dat ik voor de hotelkamer met airco zou betalen. We kwamen daar aan in een bruisend centrum, waar kinderen in hun zwemkleding aan het rondrennen waren, mensen in de rij stonden voor een ijsje en bezoekers foto’s namen bij het meer.  We maken altijd de groep dat onze familie houdt van vakantieoorden, ongeacht de provincie. De volgende ochtend, na een avond van zwemmen en fish & chips, stond ik vroeg op voor de zonsopkomst, mijn lievelings moment van de dag om foto’s te nemen. Ik liep elke straat af en keek uit over het meer. Het was ontzettend vredig en de foto’s werden precies zoals ik had gehoopt: kalm. 

De term ‘half breed’ (halfbloed) heeft zo’n negatieve, racistische achtergrond. Hoe voelde het dat deze gebruikt werd om je familie te labelen, en daarmee jou dus ook? En hoe besloot je om de term als titel voor je project te gebruiken? 

De enige manier waarop ik het vanuit een universeel perspectief kan omschrijven is, weet je nog in Harry Potter wanneer Draco Hermelien een modderbloedje noemt? Zo voelt het. Dat er een term is die mensen tegen je kunnen gebruiken, waardoor het voelt alsof je ergens niet thuishoort. Dat je in twee werelden loopt waar je niet wordt geaccepteerd, tenminste niet volledig. 

De term ‘half breed’ is enorm beladen. Het is een woord dat historisch werd gebruikt om Métis mensen te vernederen tot het betwijfelen van hun plek. Deze term tegenkomen in een officieel document deed me denken aan hoe taal door generaties heen wordt meegedragen. Ik koos ervoor om het als titel te gebruiken omdat ik de term wilde terugeisen, ontmaskeren. Ik probeer de machtsdynamiek eromheen te verschuiven en hoe koloniaal taalgebruik ook tegenwoordig nog Indigenous identiteit vormt. 

Dit werk is natuurlijk diep verbonden aan de geschiedenis van je familie. Hoe was het om je familie zo in je kunst te gebruiken? Welke invloed had het op je relatie met je voorouders en je Indigenous identiteit? 

Mijn opa en mijn vader hadden een gecompliceerde relatie. Maar ja, wie heeft er niet een gecompliceerde relatie met hun vader? Mijn Métis-familie heeft enorm geleden onder generationele trauma’s, wat het lastig maakte om me te verbinden tot mijn familie en vragen te stellen. Desondanks zorgde mijn vader er altijd voor dat we onze afkomst kenden. Deze tradities gingen niet om een trip naar Saskatchewan, maar om het leven op het land. Hij is berggids, dus het was belangrijk dat we zoveel mogelijk tijd in de bergen doorbrachten. In de bergen voel ik me het meest Indigenous, als je begrijpt wat ik bedoel. Door mijn onderzoek voor dit project ging ik uitgebreider kijken naar de geschiedenis van Métis en waar we historisch vandaan kwamen. Dit project versterkte mijn band met mijn Indigenous identiteit doordat ik mezelf meer liet leren over de diep koloniale geschiedenis van Métis zijn. 

Je hebt Martin Parr genoemd als een van de grootste invloeden op je werk. Ik vroeg me af wat je zo bewondert aan zijn werk, en hoe je zijn antropologische stijl vertaalt naar je eigen werk, dat in het algemeen meer draait om natuurfotografie. 

Ik vind Martin Parr geweldig. Het is altijd grappig wanneer mensen mij vragen wie mijn grootste inspiratie is als fotograaf – ik denk niet dat ze een oude witte man uit het Verenigd Koninkrijk verwachtten. Ik was heel erg aangetrokken tot hoe hij toerisme documenteerde in zijn werk Small World uit 2007. Het maakte me benieuwd naar hoe hij die foto’s kon maken van toeristen die de vreemdste, meest alledaagse dingen deden. Omdat ik Banff ook op die manier wil fotograferen, zal ik volgende keer met mijn camera klaarstaan wanneer ik zie dat iemand een eland probeert te aaien… Direct nadat ik de meldkamer bel natuurlijk.  

Op je website bespreek je de claim dat “landschappen saai zijn” en je eigen relatie met landschapsfotografie. Hoe is je relatie met landschapsfotografie veranderd tijdens je groei als kunstenaar? 

Dat werk, ‘Landscapes are Boring’, kwam tot stand nadat iemand in mijn fotografieles mijn werk saai noemde. Zoals veel kunstenaars in Banff word ik door de bergen geïnspireerd. Gedurende mijn tijd op Emily Carr University, nam ik constant foto’s van Banff mee naar college die ik tijdens de zomervakantie had genomen. Sommige docenten negeerden mij volledig als kunstenaar vanwege zulk werk, maar een paar zagen dat ik een echte verbinding had tot deze plek en moedigden me aan om die op verschillende manieren verder te verkennen. Mijn relatie met landschappen is absoluut veranderd: die is niet meer uitbuitend, maar waarderend.  Ik neem minder foto’s en breng meer tijd buiten door, luisterend naar de rivier, de lucht en de dieren… Er is daar helemaal niks, misschien is het daarom saai? 

‘Loop 14’

Voelt het weleens tegenstrijdig om je band met de natuur te verkennen via de technologie van fotografie?

Een beetje, ik heb het altijd over mijn koloniale kunstpraktijk met mijn Indigenous perspectief. Een technologische uitvinding die mijn liefde voor het land overbrengt, is alsof je met twee werelden speelt, net als Métis zijn. 

In een artist statement uit 2021 vertel je over het verlangen om je werk in verschillende richtingen te duwen en jezelf niet tot enkel fotografie te beperken. Wat zijn voor jou de beperkingen van fotografie, en wat kun je wel doen met deze andere richtingen? 

Ik wil verder gaan dan fotografie en mezelf richting handwerk duwen. Fotografie is nog steeds mijn favoriete medium, maar in een digitale wereld snak ik naar iets echts. Daarom probeer ik mijn kralenwerk te perfectioneren, om meer tijd in de studio door te brengen weg van mijn computer, en de materialen met mijn handen te voelen. 

Even iets heel anders: je hebt een Instagram-pagina, @banffcorgi, gewijd aan je corgi Lupo. Zou je iets over Lupo kunnen vertellen? Hoe is het om het gebied waar je bent opgegroeid te (her)ontdekken met je hond? 

Lupo is mijn lieve en eigenwijze corgi. Ik adopteerde hem in 2022 samen met een ex, en hij werd echt mijn hond. Hij is bij me geweest tijdens hoogte- en dieptepunten, en in periodes waarin ik me geïsoleerd voelde, voelde ik me nooit helemaal alleen omdat hij er was. Er is iets heel erg ontnuchterends aan zo’n soort band. 

Hij is ook een echte berghond. Mensen denken vaak dat je een bergras nodig hebt om de natuur te verkennen, maar Lupo houdt echt van hiken. Hem meenemen naar Banff heeft ook veranderd hoe ik de plek waar ik ben opgegroeid ervaar. Dankzij hem ben ik meer verbonden geraakt aan de lokale hondengemeenschap door mensen op de paden te ontmoeten, en heb ik gesprekken gehad die ik anders nooit zou hebben. Lupo is extreem sociaal en kan waar dan ook vrienden maken, waardoor ik me op een andere, meer persoonlijke manier met de gemeenschap heb kunnen (her)verbinden. 

Heel erg bedankt voor dit interview! Laatste vraag: zijn er kunstenaars of werken die de afgelopen tijd bijzonder inspirerend zijn geweest? Wat is er zo inspirerend aan?

Jíj́ bedankt voor dit interview! Ja, ik ben op dit moment tijdens het schrijven van mijn scriptie enorm geïnspireerd door Brian Jungen. 

Brian Jungen staat bekend om sculpturen waarin hij consumptiegoederen ontmantelt (voornamelijk Air Jordan-sneakers) en omtovert tot voorwerpen die lijken op Northwest Coast-maskers. Deze werken gaan over de commodificatie van Indigenous culturele objecten en de manieren waarop ze historisch zijn ontnomen, verzameld en tentoongesteld. In mijn handwerk ben ik momenteel bezig met gevonden materialen die een culturele en ecologische geschiedenis met zich meebrengen. Maar, in plaats van dat ik massaproducten aanpas, werk ik met dierlijke resten, voorwerpen die al verantwoordelijkheid dragen. 

Meer Nahanni McKay:

Booooooom-artikel over ‘Halfbreed’
Interview met Butter Magazine
Website

Volg Kwaaie Pier